Không phải mọi giao dịch đều qua sàn

"Chỉ doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh bất động sản mới phải thực hiện giao dịch qua sàn. Những hoạt động mua bán cho, tặng, ở... sẽ không bắt buộc", bà Vũ Thị Hòa, Phó cục trưởng Quản lý nhà và Thị trường Bất động sản cho biết.

"Từ 1/1/2009, doanh nghiệp kinh doanh bất động sản phải thực hiện việc bán, chuyển nhượng, cho thuê, thuê mua bất động sản qua sàn giao dịch" là nội dung trong thông tư hướng dẫn thực hiện nghị định 153 về quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Kinh doanh Bất động sản. Điều này có nghĩa, bất cứ giao dịch nào của doanh nghiệp hoặc cá nhân mang tính chất kinh doanh bất động sản đều phải qua sàn. Cũng theo thông tư này, chủ đầu tư có thể thành lập sàn giao dịch hoặc lựa chọn sàn giao dịch do các đơn vị khác hình thành.

Tuy nhiên, gần ngày 1/1/2009, nhiều doanh nghiệp vẫn băn khoăn những giao dịch bất động sản nào bắt buộc phải thực hiện qua sàn. Trao đổi với Dothi, bà Vũ Thị Hòa, Phó cục trưởng Quản lý nhà và Thị trường Bất động sản (Bộ Xây dựng), cho biết không phải tất cả các giao dịch bất động sản đều qua sàn. Chỉ các cá nhân, doanh nghiệp khi thực hiện hành vi kinh doanh bất động sản mới phải giao dịch qua sàn.

Doanh nghiệp, cá nhân mua bán bất động sản mang tính chất kinh doanh mới phải qua sàn. Ảnh: Hoàng Hà.

Đối với các cá nhân không thực hiện hành vi kinh doanh bất động sản (tặng, biếu cho người thân, hoặc mua để ở) sẽ không phải qua sàn. "Tuy nhiên, để thị trường bất động sản minh bạch, Bộ Xây dựng khuyến khích các giao dịch bất động sản cá nhân không mang tính chất kinh doanh như mua nhà đơn lẻ, mua nhà để ở cũng qua sàn", bà Hòa nhấn mạnh.

Nhiều người lo ngại, dù luật đã quy định rõ ràng doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh bất động sản sẽ phải giao dịch qua sàn nhưng sẽ khó tránh khỏi các giao dịch "ngầm" và việc xử lý sẽ ra sao. Nhưng bà Hòa đã cho biết, hiện vẫn chưa có quy định cụ thể nào. Bộ Xây dựng đang trình lên Chính phủ nghị định về xử phạt hành chính trong hoạt động xây dựng. "Chúng tôi đang triển khai những chế tài để xử lý các hành vi vi phạm. Những trường hợp cần phải truy tố theo luật hình sự thì vẫn phải làm thật nghiêm", bà Hòa nhấn mạnh.

Quyết định một đằng, nhưng hiện quy định về một sàn giao dịch chuẩn của Bộ Xây dựng vẫn chưa có và đây vẫn là một câu hỏi khiến nhiều doanh nghiệp thắc mắc. Ông Trần Minh Hoàng, Chủ tịch Tập đoàn Bất động sản Vinaland, băn khoăn: "Đến nay, Bộ Xây dựng vẫn chưa thống nhất thế nào là sàn chuẩn khiến chúng tôi không biết lấy đâu làm tiêu chuẩn để theo".

Tuy nhiên, bà Hòa cho rằng, đây không phải là điều mới. Những quy định chung về sàn giao dịch đã được công bố, theo đó, sàn phải có tối thiểu hai nhân viên môi giới có chứng chỉ môi giới bất động sản. Nếu có dịch vụ định giá bất động sản phải có tối thiểu hai nhân viên làm công việc định giá có chứng chỉ do cơ quan có thẩm quyền cấp. Sàn giao dịch phải có diện tích tối thiểu 50 m2 phục vụ cho hoạt động môi giới, giao dịch và thêm 20 m2 cho mỗi hoạt động dịch vụ bổ sung...

Các doanh nghiệp khi tiến hành lập sàn phải báo cáo với Sở Xây dựng, từ đó Sở sẽ gửi lên Bộ Xây dựng. Bộ Xây dựng sẽ kiểm tra và đăng tải công khai trên website của Bộ. "Lẽ ra việc này phải làm từ năm 2008 nhưng Nghị định 153 đã cho nợ các điều kiện để sàn bất động sản hoạt động bình thường. Đến 1/1/2009 các sàn phải đảm bảo theo đúng quy định của Nghị định 153 và Thông tư hướng dẫn", bà Hòa nói.

Hiện tại, Bộ Xây dựng mới chỉ thí điểm một số sàn chuẩn nhưng chưa có nội dung chính thức công bố các tiêu chuẩn để được xếp hạng chuẩn. Bà Hòa cho rằng, có quá nhiều loại khác nhau, Bộ Xây dựng đang xem xét, định lượng để đề ra sàn chuẩn. "Cố gắng đến năm 2009, Bộ Xây dựng sẽ ra các tiêu chí về sàn chuẩn để thị trường được minh bạch hơn", bà Hà cho biết.